Ил Дархан: Табунное коневодство — особая гордость Якутии

Уважаемые коневоды-табунщики, ветераны и работники отрасли! Дорогие друзья!

Сердечно поздравляю вас с профессиональным праздником — Днём коневода-табунщика в Якутии! Табунное коневодство — особая гордость, национальное достояние и исконно традиционная отрасль сельского хозяйства Якутии. Родившись много веков назад, коневодство сегодня — не только важнейшее направление аграрного сектора экономики Якутии, но уникальное историческое и культурное наследие жителей республики. «А Якольская, государь, земля велика, и людна, и конна», — так описывали Якутию Московскому царю Михаилу Федоровичу казаки в письме, датированном ещё 1634 годом.

За короткий исторический период с XIV до XIX века якутское коневодство было распространено практически на всю территорию региона, включая берега Северного ледовитого океана. С тех пор якутская лошадь, ставшая одним из символов нашего края, вызывает огромный интерес в России и во всём мире. Мы по праву гордимся достижениями многих поколений якутских коневодов. Первыми в Якутской АССР звания Героя Социалистического Труда в 1948 году за получение высокой продуктивности животноводства были удостоены именно коневоды Роман Иннокентьевич Константинов и Афанасий Егорович Степанов.

Сегодня успехи коневодческих хозяйств республики прямо способствуют сохранению традиций сельских тружеников и повышению уровня их жизни. В Якутии развитию коневодства уделяется особое внимание, принимаются действенные меры поддержки. Сегодня более 1600 организаций и хозяйств региона занимаются табунным коневодством. В 2026 году на развитие отрасли будет направлено 666,7 млн рублей. Хозяйствам предоставляются средства на укрепление материально-технической базы, повышение производительности труда, развитие мясного животноводства, в том числе субсидии на приобретение техники, увеличение племенного молодняка лошадей. Системной поддержкой пользуются 18 хозяйств, занимающихся племенным табунным коневодством. Благодаря этому Якутия высоко держит планку в коневодстве и остаётся безусловным лидером по поголовью лошадей среди регионов России. По итогам 2025 года численность поголовья лошадей во всех категориях хозяйств составила более 164,5 тысяч голов. Валовое производство мяса конины в живом весе увеличилось с 10,2 тыс. тонн в 2015 году до 13,2 тыс. тонн в 2025 году. В структуре производства мяса республики конина занимает 36,3%. Это результат кропотливого труда коневодов-табунщиков.

Уважаемые коневоды-табунщики! Выражаю вам признательность за ваш нелегкий труд. В любую погоду, студеной зимой и жарким летом, вы работаете на благо нашей республики. Желаю вам мира и благополучия, крепкого здоровья, семейного счастья, новых достижений в работе и всего самого доброго!

Глава Республики Саха (Якутия) Айсен Николаев

Саха Өрөспүүбүлүкэтигэр Сылгыһыт күнүнэн Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев эҕэрдэтэ

Ытыктабыллаах сылгыны үөрдээн иитээччилэр, салаа бэтэрээннэрэ уонна үлэһиттэрэ! Күндү доҕоттор!

Саха сиригэр Сылгыны үөрдээн иитээччи күнүнэн эһигини идэлээх бырааһынньыккытынан эҕэрдэлиибин! Сылгыны үөрдээн иитии – ураты киэн туттуубут, саха удьуор дьарыга, Саха сирин тыа хаһаайыстыбатын үгэс буолбут төрүт салаата. Хас эмит үйэ анараа өттүгэр үөскээбит сылгыны үөрдээн иитии – Саха сирин экэниэмикэтин тутаах хайысхата буоларын ааһан бүгүн, cаха омугун устуоруйатын да, култууратын да өттүнэн ханна да суох ураты үйэлээх баайынан буолар. 1634 сыллаахха хаһаахтар Москуба ыраахтааҕытыгар Михаил Федоровичка “А Якольская, государь, земля велика, и людна, и конна”, – диэн Саха сирин ойуулаан суруйбуттара. XIV үйэттэн XIX үйэҕэ диэри устуоруйа бэрт кылгас кэрчик кэмигэр сылгыны үөрдээн иитии Хотугу Муустаах байҕалы хабан Саха сирин сабардыыр сиригэр барытыгар тарҕаммыта. Ол кэмтэн ыла биһиги тыйыс айылҕабыт кэрэһитэ буолбут саха сылгыта Россияҕа да, аан дойдуга да киэҥник кэрэхсэнэр. Аҕа көлүөнэ сылгыһыттар ситиһиилэринэн биһиги киэн туттуохпутун туттабыт. 1948 сыллаахха сылгыһыттар Роман Иннокентьевич Константинов уонна Афанасий Егорович Степанов сылгы бородууксуйатын ылыыга үрдүк көрдөрүүлэрин иһин Социалистическай үлэ дьоруойун үрдүк аатын Саха АССР-га бастакынан ылбыттара. Бүгүн өрөспүүбүлүкэ сылгыны үөрдээн иитэр хаһаайыстыбалара тыа сиригэр үйэлээх үгэспитин чөл хаалларарга уонна саха дьонун-сэргэтин олоҕо-дьаһаҕа уйгулаах буоларыгар дьоһун төһүү буолаллар. Саха сиригэр сылгыны үөрдээн иитэн сайыннарарга ураты болҕомто ууруллар, өйөбүл да көдьүүстээх дьаһаллара да ылыллаллар. Эрэгийиэн 1 600 тахса тэрилтэтэ уонна хаһаайыстыбата сылгыны үөрдээн иитэр. 2026 сылга бу салааны сайыннарарга 666,7 мөл солкуобай ыытыллыаҕа. Хаһаайыстыбалар матырыйаалынай техническэй баазаларын бөҕөргөтөллөрүгэр, үлэ оҥорон таһаарыытын үрдэтэллэригэр, сүөһүнү эккэ анаан иитиини сайыннарарга, ол иһигэр тиэхиньикэ ылалларыгар, племенной эдэр сылгы ахсаанын элбэтэргэ үп көрүллүөҕэ. Племенной сылгыны үөрдээн иитиинэн дьарыктанар 18 хаһаайыстыба тиһиктээх көмөнөн туһаналлар. Сылгыны иитиигэ Саха сирэ инники күөҥҥэ сылдьар уонна сылгы төбөтүн ахсаанынан Россияҕа бастыҥнарга киирсэр. 2025 сыл түмүгүнэн хаһаайыстыба бары категориятыгар сылгы төбөтүн ахсаана 164,5 тыһыынчаттан тахсыбыт. Сылгы этин баалабай оҥорон таһаарыы көрдөрүүтэ 2015 сылга 10,2 тыһ. туоннаттан 2025 сылга 13,2 тыһ. туоннаҕа диэри улааппыт. Өрөспүүбүлүкэҕэ эти оҥорон таһаарыы тутулугар сылгы этэ 36,3% ылар. Бу барыта сылгыны үөрдээн иитээччи сыралаах үлэтин түмүгэ. Ытыктабыллаах сылгыны үөрдээн иитээччилэр! Кыһамньылаах үлэҕит иһин барҕа махталбын тиэрдэбин! Эһиги өрөспүүбүлүкэбит туһугар дьыл хайа баҕар кэмигэр үлэлиигит. Эйэни уонна этэҥҥэ буолууну, кытаанах доруобуйаны, дьиэ кэргэҥҥитигэр дьолу-соргуну уонна сыралаах үлэҕитигэр өссө үрдүк ситиһиилэри баҕарабын!

Саха Өрөспүүбүлүкэтин Ил Дархана Айсен Николаев

Высшие награды Якутии — деятелям культуры