Төгүрүк остуол: Саха бэчээтин сарсыҥҥыта

ТӨРӨӨБҮТ ТЫЛ КҮНЭ: «САХА БЭЧЭЭТИН САРСЫҤҤЫТА» ТӨГҮРҮК ОСТУОЛ

Олунньу 13 күнэ – Төрөөбүт тыл уонна сурук-бичик күнүгэр анаан, «Кыым» хаһыат көҕүлээһининэн «Саха бэчээтин сарсыҥҥыта» диэн төгүрүк остуол ыытылынна. Тэрээһини «Ситим-медиа» бөлөх салайааччыта Мария Христофорова иилээн-саҕалаан ыытта. Бу тэрээһин саха бэчээтин 120 сыллаах үбүлүөйүн көрсө тэриллибитинэн ураты суолталаах буолла. Сэһэргэһиигэ СӨ Бырабыыталыстыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы Сергей Местников, СӨ култуураҕа уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Афанасий Ноев, “Кыым” хаһыат сүрүн эрэдээктэрэ Иван Гаврильев, «Саха сирэ» хаһыат сүрүн эрэдээктэрэ Чокур Гаврильев, СӨ норуодунай бэйиэтэ Наталья Михалева-Сайа уонна да атын биллиилээх бэчээт үлэһиттэрэ, общественниктар, дьокутааттар кэлэн кыттыыны ыллылар. «Айар» национальнай кинигэ кыһатын салайааччыта Август Егоров уонна кини солбуйааччыта Валерий Лукавцев төгүрүк остуол үлэтигэр сылдьан, бэчээт уонна тыл сайдыытыгар тус көрүүлэрин үллэһиннилэр.

1. Август Васильевич култуураны үс көрүҥҥэ арааралларын бэлиэтээтэ уонна маннык диэн санаатын эттэ:  «1. Тыл-өс култуурата. Норуот тылынан айымньылара. 2. Сурук-бичик (бэчээт) култуурата. 3. Экран култуурата (ТВ, киинэ, интернет). Култуура бу көрүҥнэриттэн тылы, төрүт култуураны харыстыырга саамай көдьүүстээҕинэн сурук-бичик култуурата буолар. Национальнай сурук-бичик, бэчээт биир омук дьонун бииргэ түмэр, сомоҕолуур уонна национальнай өй-санаа суверинитеттаах, көҥүл буолуутун мэктиэтэ. Суруга-бичигэ, бэчээтэ суох омук өй-санаа өттүнэн атыттартан тутулуктаах буолар уонна атын омук өйүн-санаатын, билиитин-көрүүтүн иҥэринэригэр тиийэр. Национальнай бэчээт – төрөөбүт тылы уонна култуураны илдьэ сылдьааччынан, харайааччынан буолар.»

2. Маны таһынан, Август Васильевич сахалыы бэчээти кумаахынан эрэ буолбакка, электроннай көрүҥүнэн таһаарарбыт кэм ирдэбилэ диэн бэлиэтээтэ уонна национальнай бэчээт хайаан да судаарыстыба өттүттэн көмөлөөх, өйөбүллээх буолуохтааҕын ыйда.  

3. Дьиэ кэргэн суолтата уонна ааҕааччылар: «Саамай сүрүнэ дьиэ кэргэҥҥэ сахалыы кэпсэтиэхпитин наада. Манна төрөппүттэр, эһээлэр, эбээлэр оруоллара сүрдээх улахан. Оҕону дьарыктыырга араас кинигэ, матырыйаал, аныгы технология көмөтө билигин элбэх. Күүстээх баҕа, тулуур, дьулуур, хас биирдии дьиэ кэргэнтэн тыл, омук дьылҕата бу глобализация кэмигэр улахан быһаарар оруоллааҕын өйдөөһүн наада. Уонна мин санаабар, хас биирдии киһиэхэ омугун, ийэ тылын уонна төрөппүт оҕолорун иннигэр эбээһинэс баар буолуохтаах. Мин саха киһитэ саха буолуохтаахпын, ол инниттэн мин ийэ тылбынан саҥарыахтаахпын, суруйуохтаахпын, ааҕыахтаахпын, оҕолорбун эмиэ сахалыы иитиэхтээхпин, саха буолалларын ситиһиэхтээхпин диэн. Элбэх киһи маннык токкуйдуура, саныыра уонна онно дьулуһара эбитэ буоллар биһиги төрөөбүт тылбытынан элбэх ааҕааччылардаах уонна саха омук инникитин да саҥата сатарыы турарыгар киһи эрэллээх буолуох этэ.»

4. Август Васильевич эбиитин, библиотекалар төрүт култуураны, тылы, литератураны тарҕатааччыларынан буолалларын, ол эрээри элбэх улуустарга сөптөөх үбүлээһин суоҕуттан, элбэх үчүгэй кинигэлэр ааҕааччыларыгар тиийбэттэрин тоһоҕолоото. Кэнники сылларга республикаҕа тыл эйгэтигэр эппиэттээх салайааччыбыт, СӨ Бырабыытыластыбатын Бэрэссэдээтэлин солбуйааччы С.В. Местников көмөтүнэн тахсыбыт хас биирдии социальнай суолталаах кинигэ Саха сирин бары библиотекаларыгар бэриллэр буолбута олус махталлаах дьыала.

Онон, биллэн турар, хайаан да олохтоох салалта өттүттэн тылы харыстааһын, сайыннарыы курдук тыын суолталаах кыһалҕаны өйдөөһүн, өйөөһүн эрэйиллэр. Бу төгүрүк остуол кэпсэтиитэ саха бэчээтин инники кэскилигэр, төрөөбүт тылбыт чэчирии сайдыытыгар биир үктэл буоларыгар эрэнэбит.