Сырдыгынан сыдьаайар киhи этэ…

Бииргэ үөскээбит, улааппыт дьүөгэбит, истиҥ чугас киһибит, үөрэнээччибит, о5о-аймах дьо5урун сайыннарар Мэҥэ-Хаҥалас улууһун киинин салайааччыта, улууска култуура, үөрэх эйгэтэ сайдарын туһугар туруулаһан туран үлэлээбит, оҕо эрдэҕиттэн «Кыталык» ансамбль сүрүн бөлөҕөр үҥкүлээн улууһун, Саха сирин элбэхтик ааттаппыт

Светлана Александровна АРГУНОВА-ДУДКИНА

бу орто дойдуттан суох буолбут түгэниттэн 40 хонук ааста. Бу кэм тухары санаабыт кыайан ылыммата биһиги тапталлаах күндү киһибит букатыннаахтык эргиллибэтии барбытын. Толкуйдуур толкуйбут, саныыр санаабыт арахсыбат: туох иһин дьылҕа-хаан киниэхэ маннык кылгас үйэни анаабыта буолуой?….

     Света Майаҕа төрөөбүтэ. Кини -иккис оҕо, бииргэ төрөөбүт бэһиэлэр. Кыра эрдэҕиттэн Майа аҕыс кылаастаах оскуолатыгар үөрэммитэ, кэлин Майа орто оскуолатын бүтэрбитэ.  Оҕо сааһа Майаҕа оройуоннаҕы прокомбинат үлэһиттэрэ түөлбэлээн олорбут «Пром» оройуонугар ааспыта. Кыра кылаастан кини Майатааҕы музыкальнай оскуола иһинэн саҥа үөрэхтэрин бүтэрэн кэлбит Василий Павлович уонна Александра Гаврильевна Винокуровтар  арыйбыт хореография салаатыгар үөрэнэ киирбитэ. Кэлин бу аан бастаан арыллыбыт кылаас “Кыталык» ансамбль олугун уурарга улахан суолталаммыта. Оҕо саас барахсан Майабыт алааһын кырдалыгар чугдааран, чаҕыллан ааспыта -билигин санаатахха, хас биирдии түгэнэ күндү да эбит. Света ансамблын оҕолорун, учууталларын кытта республика устун элбэхтик гаструолга сылдьыбыта, дойдубут тэбэр сүрэҕэр Москубаҕа «Россия” кэнсиэртиир сааалатыгар 1982 с Саха республикатын культуратын күннэригэр, 1985 с. Москуба5а ыччат аан дойдутаа5ы ХII фестивалыгар кыттар дьолго тиксибитэ. Манна бииргэ дьарыктаммыт оҕолорун кытта доҕордоһон, олоҕун тиһэх күнүгэр дылы  эрэлээх ситимин булбута.

Дьокуускайдааҕы педколледжы, кэлин педакадемияны дьаныардаахтык үөрэнэн ситиһиилээхтик бүтэрбитэ. Уус-Алдаҥҥа, кэлин төрөөбүт улууһугар үөрэх уонна култуура эйгэтигэр үлэлээн-хамнаан кэлбитэ. Майатааҕы гуманитарнай оскуолаҕа учууталынан, Харатааҕы «Айыллаан» култуура киинигэр дириэктэринэн, о5о-аймах дьо5урун сайыннарар Мэҥэ-Хаҥалас улууһун киинин салайааччытынан үлэлээбитэ. Майа нэһилиэгин депутатынан талыллан общественнай үлэҕэ күүстээхтик кыттыбыта. Дьэ, манна арыллыбыта Светабыт тэрийэр дьоҕура, дьону түмэр, салайар кыаҕа. Кини элбэх кэрэ бырайыактары саҕалаабыта, тыа сиригэр олох сэргэхсийэрин туһугар дьаныһан туран, күнүстэри-түүннэри үлэлээбитэ.Олоҕун аргыһа, биллиилээх мелодист Иван Аргуновы кытары алаһа дьиэни тэринэн, икки уол оҕолонон, кинилэри улаатыннаран, атахтарыгар туруорбуттара, эбээ-эһээ буолар дьолун билбиттэрэ. Кинилэр сылаас, минньигэс астаах, куруук итии чэйдээх дьиэлэригэр үгүстүк атас-доҕор, элбэх биллэр мелодист,артыыс, улахан ырыаһыт ыалдьыттаан, гаструол, фестиваль кэмигэр тохтоон, хонон-өрөөн ааһара. Светабыт тутуулаах хаһаайка, асчыт бастыҥа, ыал эйэҕэс ийэтэ этэ.

Кини биһиги өйбүтүгэр куруук үөрэ-кете мичилийэ, кыыһырар,өһүргэнэр диэни билбэт, куруук үчүгэйи эрэ кытта сылдьар киһи.
Киниттэн сырдык,сылаас сыдьаайара. Сүрэҕэр үчүгэйи, үтүөнү бигии сылдьыбытын дьонун, доҕотторун кытта дэлэччи үллэстэр баай дууһалааҕа. Дьону кытта тапсар, кинилэри кытта биир тылы булар, ылыннарар кыахтааҕа.  Сымнаҕаһын, нарынын да иһин Света туруорбут соругун хайаан да толороро, дьулуурдаах этэ. Олоххо көрүүтэ, дьоҥҥо сыһыана толкуйдааҕа, лоп- бааччыта, оҕо да сылдьан улахан киһи курдук муударайа биһигини кэрэхсэтэрэ. Кэрэ сэбэрэтэ, быһыыта-таһаата- ырыаҕа ылланар, хоһооҥҥо хоһуллар, олоҥхоҕо кэпсэнэр Туйаарыма Куо кэриэтэ. Кини киһи хараҕар хатанар, умсугутар дьүһүннээҕэ. Онтукатын олоҕун тиһэх түгэнигэр дылы ыһыктабакка илдьэ сырытта. 

Кэлиҥҥи сылларга кинини ыарахан ыарыы буулаан, чугас дьонугар, биһиэхэ барыбытыгар да наһаа соһуччу, ылынарга ыарахан этэ. Олоҕор хас да улахан охсуу кэлбитэ: кэргэнэ Иван оһолломмута,  ол кэнниттэн олорбут хаарыан дьиэлэрэ уокка былдьаммыта, онтон Иван олохтон туораабыта. Ол охсуу, стресс барыта мунньуллан ыарыыга кубулуйбут буолаахтаатаҕа.  

Сүрдээх ыар ыарыыны кытта хапсыһан, туруулаһан,Света киһиэхэ эрэ барытыгар бэриллибэт тулуурун, санаатын күүһүн көрдөрбүтэ. Биир да түгэҥҥэ ытаан-соҥоон, үҥсэргээн көрбөтөҕө. Ыарыытын кыайар санаалаах омук сиригэр, араас бастыҥ клиникаларга эмтэнэ сатаата да, хара дьайдаах ыарыы кыайтарбата, күндү киһибитин былдьаан, букатыннаахтык күн сириттэн илдьэ барда. Эмчиттэр этэллэринэн, Света олоҕун тиһэх тыыныгар диэри ынырыктаах ыарыыны кытта охсуһа да сытан, биир да түгэҥҥэ киһилии бодотун ыһыктабакка, дьоһуннаахтык барда. Эмчиттэригэр, ыарахан түгэҥҥэ көмө-өйөбүл буолбут биир дойдулаахтарыгар, бииргэ үлэлээбит дьонугар-сэргэтигэр, доҕотторугар, тапталлаах «Кыталыгын” салайааччыларыгар, араас көлүөнэ үҥкүүһүттэригэр дириҥ махталлаах этэ.  
  Күндү дьүөгэбит, Света, эн ыраас кутун, кэрэ тыынын анараа дойдуга көттө… Онно ыарыы, харах уута, курус санаа суоҕа буолуо дии саныыбыт. Эн, кэрэ киһи, ол өрүү чээлэй күөхтээх эйгэҕэ тиийэн уоскуолаҥы булуоҕун, үөһэттэн сылдьан оҕолоргун, сиэҥҥин, кэнэҕэски кэлэр кэнчээри ыччаккын араҥаччылыы, харыстыы сылдьыаҕын диэн эрэнэбит. Быдан дьылларга бырастыы, дьүөгэбит барахсан…

«Кыталык» народнай ансамбль араас  көлүөнэтин кыттыылаахтара

Если вы увидели интересное событие, присылайте фото и видео на наш Whatsapp
+7 (999) 174-67-82
Если Вы заметили опечатку в тексте, просто выделите этот фрагмент и нажмите Ctrl+Enter, чтобы сообщить об этом редактору. Спасибо!
Система Orphus
Наверх